Wanneer is echografie zinvol?
Heeft u al langer pijn aan uw hiel, achillespees, voorvoet, enkel of teen en blijft onduidelijk waar de klacht vandaan komt? Bij Podozorg Dieren kan echografie helpen om bepaalde structuren in voet en enkel beter te beoordelen. Denk aan pezen, banden, slijmbeurzen, gewrichten en andere weke delen. Zo kan het onderzoek bijdragen aan een gerichter behandeladvies.
Wat is echografie?
Echografie is een onderzoek met geluidsgolven. Deze geluidsgolven worden door het lichaam teruggekaatst en omgezet in bewegende beelden op een scherm. Het onderzoek doet meestal geen pijn, gebruikt geen röntgenstraling en kan direct tijdens het consult worden uitgevoerd.
Welke klachten kunnen met echografie worden beoordeeld?
Echografie kan waardevol zijn bij voet- en enkelklachten waarbij we meer informatie willen over spieren, pezen, banden, gewrichten of weke delen. Het onderzoek wordt alleen ingezet als het iets toevoegt aan het lichamelijk onderzoek en het behandeladvies.
- hielpijn of verdenking op plantaire fasciopathie;
- achillespeesklachten of andere peesklachten;
- pijn onder de voorvoet, bijvoorbeeld bij verdenking op een Morton-neuroom;
- enkelklachten na verzwikken of bij instabiliteit;
- slijmbeursirritatie, zwelling of vocht rond gewrichten;
- pijn bij kinderen rond de hiel, zoals bij groeigerelateerde hielklachten;
- onduidelijke pijn waarbij het lichamelijk onderzoek nog onvoldoende duidelijkheid geeft.
Waarom echografie bij Podozorg Dieren?
Bij Podozorg Dieren is echografie vooral een hulpmiddel om gerichter te kunnen onderzoeken en behandelen. Roy Gieling, podotherapeut, heeft ruime klinische ervaring en gebruikt echografie wanneer dit helpt om de mogelijke oorzaak van klachten beter te begrijpen. Dat is vooral waardevol bij klachten zoals hielpijn, peesklachten, voorvoetpijn of pijn rondom de enkel.
Echografie vervangt niet altijd ander onderzoek. Soms is een verwijzing naar huisarts, specialist, röntgenfoto of MRI nodig. Echografie wordt daarom gebruikt als onderdeel van zorgvuldig klinisch redeneren, niet als losstaand instrument.
Wie mag echografie uitvoeren in Nederland?
Wie is gekwalificeerd om MSK echografie uit te voeren?
In Nederland, net als in veel andere Europese landen, kunnen podotherapeuten en huisartsen MSK echografie uitvoeren als zij de juiste training hebben voltooid. Er is geen universele, door de overheid opgelegde certificering, maar formele training is gebruikelijk en vereist door Podozorg Nederland.
Training en certificeringseisen
De behandelaars werkzaam bij Podozorg hebben allemaal een formele echografietraining voltooid, die zowel theoretische als praktische componenten omvat. Hoewel er geen nationale certificering is, vereist Podozorg Nederland wel certificering voor de praktijk. Voortdurende educatie en kwaliteitsborging zijn bij Podozorg verplicht om de competentie te behouden.
Is echografie veilig?
Bij Podozorg Dieren beschouwen wij musculoskeletale echografie (beelden van spieren en botten) als zeer veilig voor diagnostisch gebruik in de klinische praktijk. Deze niet-invasieve en stralingsvrije beeldvormingstechniek heeft een sterke staat van dienst op het gebied van veiligheid, waardoor het geschikt is voor herhaald gebruik en een voorkeursoptie voor veel musculoskeletale beoordelingen.
Veiligheidsoverwegingen en beperkingen
De belangrijkste veiligheidszorg komt niet van de technologie zelf, maar van mogelijke fouten door onvoldoende getrainde operators, vooral tijdens interventionele procedures. Een goede opleiding en naleving van richtlijnen zijn essentieel om risico's te minimaliseren. Het ontbreken van straling maakt MSK US bijzonder geschikt voor kinderen, zwangere patiënten en degenen die meerdere vervolgscans nodig hebben.
Wat ziet u op een echo?
Met echografie kunnen we bewegende beelden maken van verschillende structuren in voet en enkel. We kunnen bijvoorbeeld kijken naar verdikking of irritatie van een pees, vocht rond een gewricht, veranderingen rond een slijmbeurs, zwelling van weefsel of aanwijzingen voor overbelasting. De beelden worden altijd gecombineerd met uw verhaal en het lichamelijk onderzoek.
Voorbeelden van klachten waarbij echografie kan helpen
- Hielpijn: Bij pijn onder de hiel kan echografie helpen om te beoordelen of er aanwijzingen zijn voor irritatie of verdikking van de peesplaat onder de voet. Dit kan helpen om onderscheid te maken tussen verschillende oorzaken van hielpijn en om de behandeling beter te richten.
- Achillespeesklachten: Bij pijn of stijfheid rond de achillespees kan echografie informatie geven over de structuur van de pees en de weefsels eromheen. Dat kan helpen bij het bepalen van passende belasting, oefeningen, schoenadvies of andere behandelopties.
- Voorvoetpijn: Bij pijn onder de voorvoet kan echografie soms helpen om te beoordelen of er sprake is van irritatie, zwelling of een zenuwgerelateerde oorzaak, zoals een verdenking op een Morton-neuroom. De bevindingen worden altijd gekoppeld aan het lichamelijk onderzoek en uw klachtenpatroon.
- Hielpijn bij kinderen: Bij actieve kinderen met pijn aan de achterkant van de hiel kan echografie soms helpen bij het beoordelen van groeigerelateerde hielklachten. Het doel is vooral om goed uit te leggen wat er aan de hand kan zijn en welke belasting tijdelijk verstandig is.
Voorbeelden van echobeelden
Gewrichtsartrose
Bij gewrichtsartrose slijt het kraakbeen in het gewricht, waardoor de botdelen dichter op elkaar komen te staan en irritatie kan ontstaan. Met echografie kunnen wij veranderingen aan het gewrichtskapsel, de omliggende weefsels en eventuele ontstekingsreacties goed zichtbaar maken. Zo krijgen we een duidelijk beeld van de mate van artrose en welke structuren hierdoor worden beïnvloed.
Problemen met een breukje in een bot
Een klein breukje (stressfractuur of scheurtje) in een bot kan flinke pijn veroorzaken, ook als het op een gewone röntgenfoto nog niet goed zichtbaar is. Met echografie kunnen wij veranderingen rond het bot beoordelen, zoals zwelling, vocht of een onderbreking in het botoppervlak. Zo krijgen we snel duidelijkheid over de plek en ernst van het letsel en kunnen we uitleg geven over passende vervolgstappen.
Kinder-echo van Sever Schinz (apofysitis calcanei)
Sever-Schinzpijn, ook wel apofysitis calcanei, is een groeipijn aan de achterkant van het hielbeen die vaak voorkomt bij actieve kinderen. De plek waar de achillespees aan het hielbeen hecht, raakt hierbij gevoelig en geïrriteerd. Met echografie kunnen wij goed zien of deze groeischijf ontstoken is en of er sprake is van overbelasting. Zo kunnen we een kindvriendelijk en passend advies geven om de klachten te verminderen.
Voordelen en beperkingen van echografie
Echografie heeft verschillende voordelen. Het onderzoek gebruikt geen röntgenstraling, kan bewegende beelden laten zien en geeft vaak direct aanvullende informatie tijdens het consult. Ook kan de onderzoeker de pijnlijke plek gericht vergelijken met de beelden.
Echografie is niet voor elke klacht het juiste onderzoek. Dieper gelegen structuren of complexe botproblemen zijn soms beter te beoordelen met andere beeldvorming. Ook blijft de kwaliteit van het onderzoek afhankelijk van de ervaring van degene die de echo uitvoert. Daarom combineren we echografie altijd met het lichamelijk onderzoek en uw verhaal.
Vergoeding van echografie
Als echografie onderdeel is van het podotherapeutisch onderzoek of behandeltraject, kan dit afhankelijk van uw aanvullende verzekering geheel of gedeeltelijk worden vergoed. De vergoeding verschilt per zorgverzekeraar en polis. Controleer daarom vooraf uw polisvoorwaarden of neem contact op met uw zorgverzekeraar.
Een afspraak maken bij Podozorg Dieren
Heeft u aanhoudende hielpijn, achillespeesklachten, voorvoetpijn of enkelklachten en wilt u weten of echografie zinvol is? Maak dan een afspraak bij Podozorg Dieren. We onderzoeken eerst uw klacht en bespreken daarna of echografie in uw situatie iets toevoegt aan het behandeladvies.
Literatuurlijst
Gebruikte onderzoeken en bronnen
- Bianchi, S., & Martinoli, C. (2013). Pathology of the forefoot. In S. Bianchi & C. Martinoli (Eds.), Ultrasound of the musculoskeletal system (pp. 868-885). Springer.
- Brasseur, J. L., & Sans, N. (2004). La place de l'échographie dans les syndromes compressifs du membre supérieur. Chirurgie de la Main, 23(Supplement 1), S27-S34.
- Dando, C., Ellis, R., Carroll, M., Molyneux, P., Gijon-Nogueron, G., Siddle, H. J., ... & Bowen, C. (2021). Exploring the use of musculoskeletal ultrasound imaging by podiatrists: an international survey. Journal of Foot and Ankle Research, 14(1), 39.
- Dando, C., Lane, G., Bowen, C., & Henshaw, F. (2022). The evaluation of podiatrists, with knowledge and training in diagnostic musculoskeletal ultrasound, to describe sonographic images of diabetic foot wounds in the United Kingdom and Australia. Journal of Foot and Ankle Research, 15(1), 5.
- Fowler, J. R. (2025). The use of musculoskeletal ultrasound for diagnosis of peripheral nerve compression syndromes. The Journal of Hand Surgery, 50(4), 481-490.
- Gessl, I., Balint, P. V., Filippucci, E., Keen, H. I., Pineda, C., Terslev, L., ... & Mandl, P. (2021, June). Structural damage in rheumatoid arthritis assessed by musculoskeletal ultrasound: A systematic literature review by the Structural Joint Damage Task Force of the OMERACT Ultrasound Working Group. Seminars in Arthritis and Rheumatism, 51(3), 627-639.
- Gregg, J. M., Schneider, T., & Marks, P. (2008). MR imaging and ultrasound of metatarsalgia—The lesser metatarsals. Radiologic Clinics of North America, 46(6), 1061-1078.
- Hashefi, M. (2011). Ultrasound in the diagnosis of noninflammatory musculoskeletal conditions. Seminars in Ultrasound, CT and MRI, 32(2), 74-90.
- Henderson, R. E., Walker, B. F., & Young, K. J. (2015). The accuracy of diagnostic ultrasound imaging for musculoskeletal soft tissue pathology of the extremities: a comprehensive review of the literature. Chiropractic & Manual Therapies, 23(1), 31.
- Iagnocco, A. (2010). Imaging the joint in osteoarthritis: a place for ultrasound? Best Practice & Research Clinical Rheumatology, 24, 27-38.
- Iagnocco, A., Ceccarelli, F., Perricone, C., & Valesini, G. (2011). The role of ultrasound in rheumatology. Seminars in Ultrasound, CT and MRI, 32(2), 66-73.
- Kamel, M., Eid, H., & Mansour, R. (2003). Ultrasound detection of heel enthesitis: a comparison with magnetic resonance imaging. The Journal of Rheumatology, 30(4), 774-778.
- Koppikar, S., Diaz, P., Kaeley, G. S., & Eder, L. (2023). Seeing is believing: Smart use of musculoskeletal ultrasound in rheumatology practice. Best Practice & Research Clinical Rheumatology, 37(1), 101850.
- Kotnis, N., Harish, S., & Popowich, T. (2011). Medial ankle and heel: ultrasound evaluation and sonographic appearances of conditions causing symptoms. Seminars in Ultrasound, CT and MRI, 32(2), 125-141.
- Micu, M. C., Nestorova, R., Petranova, T., Porta, F., Radunovic, G., Vlad, V., & Iagnocco, A. (2012). Ultrasound of the ankle and foot in rheumatology. Medical Ultrasonography, 14(1), 34-41.
- Nelson, A. E. (2020). Turning the page in osteoarthritis assessment with the use of ultrasound. Current Rheumatology Reports, 22(10), 66.
- Özçakar, L., Kara, M., Chang, K. V., Çarl, A. B., Akkaya, N., Tok, F., ... & De Muynck, M. (2015). Nineteen reasons why physiatrists should do musculoskeletal ultrasound: EURO-MUSCULUS/USPRM recommendations. American Journal of Physical Medicine & Rehabilitation, 94(6), e45-e49.
- Patakioutis, K., Dedes, V., Dede, A., Perrea, A., Fortis, A., & Panoutsopoulos, G. I. (2020). The value of diagnostic ultrasound in the diagnosis of musculoskeletal disorders. International Journal of Physical Education, Sports and Health, 7(5), 199-203.
- Patil, P., & Dasgupta, B. (2012). Role of diagnostic ultrasound in the assessment of musculoskeletal diseases. Therapeutic Advances in Musculoskeletal Disease, 4(5), 341-355.
- Rawool, N. M., & Nazarian, L. N. (2000). Ultrasound of the ankle and foot. Seminars in Ultrasound, CT and MRI, 21(3), 275-284.
- Rezaei, H., Torp-Pedersen, S., af Klint, E., Backheden, M., Kisten, Y., Györi, N., & van Vollenhoven, R. F. (2014). Diagnostic utility of musculoskeletal ultrasound in patients with suspected arthritis–a probabilistic approach. Arthritis Research & Therapy, 16(5), 448.
- Resnyk, J., & Weichold, A. (2024). Barriers to learning and performing point-of-care ultrasound (POCUS): An integrative review. Journal of Professional Nursing, 54, 54-62.
- Sahr, M. E., Grünebaum, A., Positano, R. C., Nwawka, O. K., Chervenak, F. A., & Positano, R. G. (2024). Common foot and ankle disorders in pregnancy: the role of diagnostic ultrasound. Journal of Perinatal Medicine, 52(7), 674-687.
- Sconfienza, L. M., Albano, D., Allen, G., Bazzocchi, A., Bignotti, B., Chianca, V., ... & Tagliafico, A. S. (2018). Clinical indications for musculoskeletal ultrasound updated in 2017 by European Society of Musculoskeletal Radiology (ESSR) consensus. European Radiology, 28(12), 5338-5351.
- Van de Putte, P., Vernieuwe, L., Bouchez, S., Deen, J., Schols, G., Calle, B., ... & Rex, S. (2023). Expert recommendations on education, training and certification in perioperative point-of-care ultrasound in Belgium (BePOCUS). Acta Anaesthesiologica Belgica, 74(1), 7-12.
- Vlychou, M., Koutroumpas, A., Malizos, K., & Sakkast, L. I. (2009). Ultrasonographic evidence of inflammation is frequent in hands of patients with erosive osteoarthritis. Osteoarthritis and Cartilage, 17, 1283-1287.
- Zhang, P., Li, D., & Li, D. (2025). Value of semi-quantitative scoring based on musculoskeletal ultrasound in diagnosis and disease assessment of gouty arthritis. Clinical and Experimental Medicine, 25(1), 56.
